Một trong những nỗi lo lớn nhất của các gia đình Việt Nam khi chuẩn bị định cư Mỹ không phải là nguồn tiền, cũng không phải là lựa chọn dự án.
Đó là nỗi lo về sự thay đổi chính sách di trú Mỹ. Tôi đã gặp không ít gia đình chuẩn bị hồ sơ EB-5 rất tốt nhưng vẫn chần chừ vì những câu hỏi như:
- Nếu chính quyền mới lên thì sao?
- Nếu USCIS thay đổi cách xét duyệt thì sao?
- Nếu hồ sơ bị ngâm nhiều năm thì sao?
- Nếu các quy định thay đổi giữa chừng thì sao?
Đó là những lo lắng hoàn toàn dễ hiểu. Bởi xét cho cùng, hành trình định cư Mỹ là một kế hoạch dài hạn kéo dài nhiều năm, và không ai muốn tương lai của cả gia đình phụ thuộc vào những quyết định chính trị khó đoán. Chính vì vậy, một phán quyết quan trọng vừa được Tòa án Liên bang tại Rhode Island đưa ra trong vụ kiện Dorcas International Institute of Rhode Island v. USCIS đang thu hút sự chú ý của giới luật sư di trú trên toàn nước Mỹ.
Bạn có thể tham khảo thêm bài phân tích trên WR Immigration:
Điều đáng chú ý không nằm ở việc USCIS thua kiện. Điều đáng chú ý là thông điệp mà tòa án gửi đi, đo là một cơ quan hành chính không thể tự ý viết lại luật bằng các văn bản nội bộ. Đối với những người đang theo đuổi giấc mơ Mỹ, đây có thể là bài học quan trọng hơn chính bản thân vụ kiện.
Mục Lục
Chuyện Gì Đã Xảy Ra?
Trong giai đoạn cuối năm 2025 và đầu năm 2026, USCIS ban hành một loạt chính sách nội bộ liên quan đến việc xét duyệt hồ sơ di trú. Các chính sách di trú Mỹ này cho phép cơ quan di trú:
- Tạm dừng xét duyệt một số loại quyền lợi di trú.
- Đóng băng một số nhóm hồ sơ.
- Yêu cầu xem xét lại các hồ sơ đã được chấp thuận trước đó.
- Đưa yếu tố quốc tịch vào quá trình đánh giá mang tính quyết định.
Nói cách đơn giản hơn là một số hồ sơ dù đã nộp đúng luật vẫn có thể bị trì hoãn hoặc bị đưa vào quy trình xem xét đặc biệt chỉ vì các hướng dẫn nội bộ mới của USCIS. Nhiều tổ chức phi lợi nhuận, trường đại học, bệnh viện và các cá nhân bị ảnh hưởng đã khởi kiện.
Kết quả là vào ngày 5 tháng 6 năm 2026, Tòa án Liên bang Rhode Island tuyên bố 4 chính sách này là trái luật và yêu cầu hủy bỏ.
Nếu bạn tìm hiểu chính sách nội bộ của USCIS muốn hạn chế chuyển diện tại Mỹ, hãy xem bài viết sau:
Điều Quan Trọng Không Phải Là USCIS Thua Kiện
Nếu chỉ nhìn bề ngoài, đây đơn giản là một vụ kiện hành chính, nhưng nếu nhìn sâu hơn, đây là một câu chuyện về giới hạn quyền lực. USCIS là cơ quan chịu trách nhiệm thực thi luật di trú. Tuy nhiên, thực thi luật không đồng nghĩa với quyền tạo ra luật mới.
Theo lập luận của tòa án, Quốc hội Mỹ đã ban hành các chính sách di trú Mỹ và quy định rõ quyền lợi của người nộp đơn. USCIS có quyền xem xét hồ sơ để xác định người nộp đơn có đáp ứng các điều kiện đó hay không, nhưng USCIS không thể tự ý tạo thêm những rào cản mới bằng các bản ghi nhớ nội bộ. Đây chính là điểm cốt lõi của phán quyết.
Điều Nhà Đầu Tư EB-5 Việt Nam Thực Sự Nên Quan Tâm
Nhiều người đọc tin tức này có thể tự hỏi là “vậy phán quyết này có giúp hồ sơ EB-5 của tôi được duyệt nhanh hơn không?”
Câu trả lời trung thực là có thể không, nhưng ít nhất là không theo cách trực tiếp. Đa số nhà đầu tư EB-5 Việt Nam vốn không nằm trong nhóm đối tượng bị ảnh hưởng trực tiếp bởi các chính sách di trú Mỹ vừa bị tòa án bác bỏ.
Tuy nhiên, giá trị của phán quyết lại nằm ở một khía cạnh khác. Nó cho thấy hệ thống pháp luật Mỹ vẫn đang vận hành đúng chức năng của mình, và đó mới là điều quan trọng.
Nếu bạn quan tâm tìm hiểu về chương trình EB-5, hãy xem bài viết:
Bài Học Thứ Nhất: Luật Quan Trọng Hơn Chính Sách
Trong quá trình tư vấn, tôi thường thấy nhiều gia đình dành rất nhiều thời gian để dự đoán:
- Ai sẽ trở thành tổng thống tiếp theo?
- Chính quyền mới sẽ làm gì?
- USCIS sẽ thay đổi điều gì?
Nhưng ít người dành thời gian tìm hiểu:
- Chương trình EB-5 được xây dựng trên nền tảng luật nào?
- Những quyền lợi nào được Quốc hội quy định?
- Những điều gì USCIS được phép và không được phép làm?
Thực tế cho thấy:
- Một chính quyền có thể thay đổi.
- Một giám đốc USCIS có thể thay đổi.
- Một chính sách nội bộ có thể thay đổi.
Nhưng luật do Quốc hội Mỹ ban hành thường ổn định hơn rất nhiều. Đó là lý do vì sao những nhà đầu tư hiểu bản chất của chương trình thường ít bị dao động bởi các tin tức ngắn hạn.
Bài Học Thứ Hai: Đừng Để Tin Tức Làm Tê Liệt Quyết Định
Trong nhiều năm làm việc với các gia đình Việt Nam, tôi nhận thấy một hiện tượng khá phổ biến. Nhiều người trì hoãn việc nộp hồ sơ vì đang chờ:
- Bầu cử.
- Chính quyền mới.
- Một dự luật mới.
- Một thay đổi chính sách mới.
Sau đó vài tháng lại xuất hiện một tin tức khác, rồi họ tiếp tục chờ, cuối cùng mất thêm 1 hoặc 2 năm mà không tiến thêm được bước nào. Trong khi đó, những gia đình đã chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và hành động sớm thường lại đi xa hơn rất nhiều.
Điều này không có nghĩa chính sách không quan trọng, nhưng nó nhắc chúng ta rằng:
Không phải mọi tin tức đều cần trở thành lý do để trì hoãn kế hoạch của gia đình.
Bài Học Thứ Ba: Hệ Thống Mỹ Có Cơ Chế Tự Điều Chỉnh
Đây có lẽ là điều khiến tôi ấn tượng nhất từ vụ Dorcas, nhiều người nhìn thấy USCIS ban hành chính sách mới, nhưng ít người nhìn thấy những tầng kiểm soát phía sau. Trong hệ thống Mỹ:
- Quốc hội ban hành luật.
- Cơ quan hành pháp thực thi luật.
- Tòa án giám sát tính hợp pháp của các quyết định hành pháp.
Điều đó có nghĩa là:
- Không phải mọi quyết định của cơ quan hành chính đều là quyết định cuối cùng.
- Khi một cơ quan bị cho là vượt quá thẩm quyền, vẫn tồn tại các cơ chế pháp lý để xem xét lại.
Đó là điều đã xảy ra trong vụ Dorcas.
Góc Nhìn Thực Tế Dành Cho Các Gia Đình Đang Cân Nhắc EB-5
Nếu hỏi tôi đâu là thông điệp quan trọng nhất từ vụ kiện này, câu trả lời sẽ không phải là hồ sơ sẽ được xét nhanh hơn, hay chính sách di trú Mỹ sẽ dễ dàng hơn. Mà là hệ thống pháp luật Mỹ vẫn có những cơ chế để bảo vệ các quyền lợi đã được luật hóa.
Điều đó không loại bỏ hoàn toàn rủi ro, nhưng nó tạo ra một mức độ ổn định mà nhiều nhà đầu tư quốc tế đang tìm kiếm khi lựa chọn Mỹ là nơi định cư lâu dài.
Tại sao nhiều gia đình đang cân nhắc nộp hồ sơ EB-5 trước ngày 30/09/2026, hãy xem tại đây:
Kết Luận
Mỗi khi xuất hiện một tin tức lớn về chính sách di trú Mỹ, câu hỏi mà tôi thường nhận được là: “Có nên chờ thêm vài tháng để xem tình hình thế nào không?”
Sau nhiều năm làm việc với các gia đình Việt Nam, tôi nhận ra rằng phần lớn hồ sơ thành công không phải vì họ dự đoán đúng chính sách. Họ thành công vì họ chuẩn bị đúng từ đầu.
Vụ Dorcas không làm cho chương trình EB-5 dễ hơn, nó cũng không bảo đảm hồ sơ được xét duyệt nhanh hơn, nhưng nó nhắc chúng ta một điều rất quan trọng là trong hệ thống pháp luật Mỹ, luật vẫn là nền tảng cao nhất.
Và khi một cơ quan hành chính vượt quá giới hạn đó, vẫn tồn tại những cơ chế độc lập để đưa mọi thứ trở lại đúng quỹ đạo. Đó có lẽ là thông điệp đáng giá nhất mà các nhà đầu tư Việt Nam nên mang theo trên hành trình định cư Mỹ của mình.